Bảo hiểm là lựa chọn hay trách nhiệm?

Trong bối cảnh cuộc sống ngày càng tiềm ẩn nhiều rủi ro như tai nạn, bệnh tật, mất việc làm hoặc thiên tai, bảo hiểm được xem là một công cụ phòng ngừa tài chính quan trọng. Tuy nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng tham gia bảo hiểm. Có người coi đây là một khoản đầu tư dài hạn và cần thiết, nhưng cũng có người cảm thấy không cần thiết hoặc không phù hợp với hoàn cảnh của mình.

Vậy làm sao để biết mình có nên tham gia bảo hiểm hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích các lợi ích, hạn chế, cũng như những yếu tố thực tế cần cân nhắc trước khi đưa ra quyết định.

1. Lợi ích khi tham gia bảo hiểm – không chỉ là tiền bạc

Bảo hiểm không phải là cách để làm giàu, mà là tấm khiên tài chính giúp bạn và gia đình vững vàng trước những biến cố bất ngờ.

Ví dụ: Một người cha 40 tuổi không may bị đột quỵ, mất khả năng lao động. Nếu anh đã tham gia bảo hiểm nhân thọ, gia đình có thể nhận khoản bồi thường từ vài trăm triệu đến 1 tỷ đồng – đủ để duy trì cuộc sống, nuôi con ăn học. Nếu không có bảo hiểm, gánh nặng tài chính sẽ đè lên vợ con hoặc cha mẹ già.

🔍 Ngoài tài chính, bảo hiểm còn mang lại:

• • Tâm lý an tâm: Bạn biết rằng trong trường hợp xấu, vẫn có phương án hỗ trợ.

  • Kỷ luật tài chính: Việc đóng phí đều đặn rèn luyện thói quen tiết kiệm.

  • Bảo vệ người phụ thuộc: Con cái, vợ/chồng, cha mẹ sẽ ít bị ảnh hưởng khi bạn gặp rủi ro.

2. Các loại bảo hiểm phổ biến và khi nào nên tham gia

Hiện nay, các sản phẩm bảo hiểm rất đa dạng. Người mới bắt đầu nên hiểu rõ từng loại để tránh mua sai hoặc mua dư thừa.

Ví dụ thực tế: Một người trẻ 25 tuổi, chưa có gia đình, có thể chỉ cần mua bảo hiểm sức khỏe cơ bản và tai nạn. Trong khi đó, người 35 tuổi, có con nhỏ nên cân nhắc bảo hiểm nhân thọ kết hợp giáo dục.

3. Vì sao nhiều người vẫn không tham gia bảo hiểm?

Dù lợi ích rõ ràng, nhưng không ít người vẫn e ngại hoặc từ chối tham gia bảo hiểm vì những lý do sau:

• • Thiếu hiểu biết: Nhiều người nghĩ bảo hiểm là “bỏ tiền mà chưa chắc nhận được gì”.

  • Thu nhập thấp: Họ ưu tiên chi tiêu ngắn hạn thay vì bảo vệ dài hạn.

  • Tư vấn thiếu trung thực, thiếu trách nhiệm: Một số tư vấn viên nói quá, phóng đại, làm những chiêu trò khiến khách hàng mất niềm tin.

  • Hợp đồng quá phức tạp: Ngôn ngữ khó hiểu, nhiều điều khoản khiến người mua không hiểu rõ quyền lợi.

🔍 Giải thích: Thực chất, bảo hiểm hoạt động dựa trên nguyên tắc “lấy số đông bù rủi ro cho số ít”. Bạn không mua để “kiếm lời”, mà để chia sẻ rủi ro tài chính với cộng đồng và công ty bảo hiểm nếu điều không mong muốn xảy ra.

4. Những điều bạn nên cân nhắc trước khi mua hoặc từ chối bảo hiểm

Trước khi quyết định tham gia hoặc không tham gia bảo hiểm, hãy tự hỏi:

✅ Tôi đang có trách nhiệm tài chính với ai? (vợ/chồng, con cái, cha mẹ?)

✅ Nếu tôi gặp tai nạn hoặc mắc bệnh nặng, liệu tài chính có đủ để trang trải không?

✅ Tôi đã có quỹ dự phòng chưa? Nó đủ dùng trong bao lâu?

✅ Thu nhập hiện tại có thể dành ra 5–10% mỗi tháng để đóng phí không?

✅ Tôi hiểu rõ sản phẩm bảo hiểm mình định mua chưa?

Ví dụ: Nếu bạn là người độc thân, có quỹ dự phòng 6 tháng thu nhập, bảo hiểm y tế nhà nước tốt, thì có thể chưa cần bảo hiểm nhân thọ. Nhưng nếu bạn có con nhỏ và là người trụ cột duy nhất, việc không có bảo hiểm có thể để lại hậu quả rất lớn.

Mua hay không mua bảo hiểm – quyết định nên dựa trên hiểu biết và hoàn cảnh thực tế

Bảo hiểm không phải dành cho tất cả mọi người, nhưng là giải pháp quan trọng cho những ai có trách nhiệm tài chính, đang đi làm, hoặc có người phụ thuộc. Quyết định tham gia hay không nên dựa trên sự hiểu biết, mục tiêu tài chính dài hạn, và khả năng duy trì hợp đồng.

Bạn không cần phải tham gia tất cả các loại bảo hiểm cùng lúc. Hãy bắt đầu từ nhu cầu cấp thiết nhất như sức khỏe hoặc tai nạn, sau đó mở rộng dần khi thu nhập ổn định hơn.

✅ Lời khuyên: Hãy để bảo hiểm làm đúng vai trò của nó – là công cụ bảo vệ tài chính khi rủi ro xảy ra, không phải là gánh nặng hoặc hình thức đầu tư “lãi cao”.