Nếu bạn từng được nhân viên ngân hàng giới thiệu mua bảo hiểm khi mở sổ tiết kiệm, làm thẻ tín dụng, hoặc vay vốn… thì xin chúc mừng, bạn vừa tiếp cận với bancassurance – một hình thức phân phối bảo hiểm thông qua ngân hàng, đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam.

Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bản chất của hình thức này, cũng như những điểm cần lưu ý trước khi đặt bút ký hợp đồng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu bancassurance là gì, hoạt động ra sao, có lợi – có hại như thế nào và làm sao để tránh những rủi ro phổ biến.

1. Bancassurance là gì?

Bancassurance (/ˈbæŋ.kə.ʃʊə.rens/), là từ tiếng anh được kết hợp từ hai từ bank (nghĩa là ngân hàng) và assurance (nghĩa là bảo hiểm), đây là mô hình hợp tác giữa ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm, trong đó ngân hàng đóng vai trò là kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm đến khách hàng. Thay vì đến văn phòng bảo hiểm hoặc gặp đại lý bảo hiểm, khách hàng có thể được giới thiệu, tư vấn và ký hợp đồng bảo hiểm trực tiếp tại quầy giao dịch ngân hàng.

Hiểu đơn giản: thay vì bạn mua bảo hiểm thông qua đại lý truyền thống, thì giờ đây bạn có thể mua bảo hiểm trực tiếp tại ngân hàng, thông qua nhân viên ngân hàng hoặc nhân viên tư vấn bảo hiểm ngồi tại ngân hàng.

📌 Ví dụ 1: Chị X đến ngân hàng A để gửi tiết kiệm 300 triệu đồng. Nhân viên ngân hàng giới thiệu chị một sản phẩm bảo hiểm nhân thọ có quyền lợi tích lũy và bảo vệ sức khỏe. Họ tư vấn rằng nếu tham gia gói bảo hiểm 10 năm, mỗi năm đóng 30 triệu, thì đến năm thứ 10, chị vừa được bảo hiểm, vừa có thể nhận lại khoản tiền đáo hạn. Đây chính là hình thức bancassurance.

📌 Ví dụ 2: Anh X đến ngân hàng để vay mua nhà. Trong quá trình làm hồ sơ, nhân viên ngân hàng gợi ý anh nên tham gia gói bảo hiểm nhân thọ để đảm bảo khả năng trả nợ nếu có rủi ro xảy ra. Gói bảo hiểm này được cung cấp bởi một công ty bảo hiểm liên kết với ngân hàng, và anh ký hợp đồng ngay tại đó.

2. Vì sao bancassurance phát triển mạnh?

Bancassurance bùng nổ trong những năm gần đây vì:

✅ Ngân hàng có sẵn lượng lớn khách hàng: Hầu hết người dân đều có tài khoản ngân hàng, từ đó dễ tiếp cận các sản phẩm bảo hiểm.

✅ Ngân hàng có sự tín nhiệm cao: Nhiều người cảm thấy yên tâm hơn khi ký hợp đồng bảo hiểm tại ngân hàng, hơn là qua một người lạ. Và có thể giao dịch bảo hiểm tại quầy ngân hàng khi làm các thủ tục tài chính.

✅ Ngân hàng và công ty bảo hiểm cùng có lợi: Ngân hàng nhận được hoa hồng từ doanh thu bảo hiểm, còn công ty bảo hiểm mở rộng kênh phân phối, tiết kiệm chi phí tuyển dụng và đào tạo đội ngũ tư vấn viên riêng.

📊 Theo số liệu từ Bộ Tài chính, doanh thu từ bancassurance chiếm tỷ trọng cao trong thị trường bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam trong vài năm gần đây.

3. Ưu điểm của bancassurance

✅ Tiện lợi cho khách hàng: Khách hàng không cần tìm kiếm công ty bảo hiểm hay người tư vấn riêng lẻ. Mọi thông tin đều có thể được cung cấp ngay tại điểm giao dịch ngân hàng.

✅ Kết hợp linh hoạt với các sản phẩm tài chính: Nhiều sản phẩm bảo hiểm được thiết kế tích hợp với các nhu cầu tài chính như vay vốn, gửi tiết kiệm, đầu tư,… Ví dụ, bảo hiểm nhân thọ đi kèm khoản vay có thể giúp giảm rủi ro nếu người vay gặp rủi ro về sức khỏe hoặc tử vong.

✅ Thủ tục hồ sơ được hỗ trợ đầy đủ: Khách hàng được hỗ trợ từ A-Z về thủ tục, giấy tờ, tư vấn tại một địa điểm quen thuộc – ngân hàng nơi họ thường giao dịch.

4. Những rủi ro tiềm ẩn từ bancassurance

Dù tiện lợi, bancassurance cũng tồn tại nhiều bất cập cần được nhận diện rõ:

⚠️ Tư vấn thiếu trung thực: Một số nhân viên ngân hàng không phải là chuyên gia về bảo hiểm, nhưng vẫn giới thiệu sản phẩm dưới góc nhìn “gửi tiết kiệm có lãi cao”, gây hiểu nhầm nghiêm trọng. Nhiều khách hàng nghĩ mình đang “gửi tiết kiệm”, trong khi thực tế là đang tham gia hợp đồng bảo hiểm nhân thọ dài hạn, không thể rút tiền giữa chừng mà không bị mất phí.

📌 Ví dụ 1: Cô Hoa được giới thiệu “gửi tiết kiệm 50 triệu mỗi năm trong 10 năm, đến năm thứ 10 nhận lại gần 700 triệu”. Tuy nhiên, khi đọc kỹ hợp đồng, cô phát hiện đây là hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có yếu tố đầu tư, không đảm bảo mức hoàn trả cố định và có rủi ro thua lỗ.

📌 Ví dụ 2: Anh X tưởng rằng gửi tiết kiệm qua ngân hàng B nhưng thực chất là hợp đồng bảo hiểm 15 năm. Khi muốn rút sau 3 năm, anh chỉ nhận lại 60% số tiền đã đóng.

⚠️ Gắn điều kiện vay vốn với việc mua bảo hiểm: Do áp lực doanh số, một số nhân viên ngân hàng có thể ép buộc, gài gói bảo hiểm vào điều kiện vay vốn, mở thẻ tín dụng, khiến khách hàng không có lựa chọn thực sự. Có trường hợp khách hàng bị yêu cầu mua bảo hiểm mới được giải ngân khoản vay, dù pháp luật không cho phép ép buộc. Điều này khiến khách hàng cảm thấy bị “trói buộc”, không còn sự lựa chọn tự do.

⚠️ Không rõ ràng về hậu mãi: Sau khi ký hợp đồng, khách hàng không biết ai sẽ là người theo dõi hợp đồng, giải thích quyền lợi, hỗ trợ yêu cầu bồi thường,… vì nhân viên ngân hàng chỉ “bán một lần”, không đồng hành lâu dài. Người mua bảo hiểm qua ngân hàng thường không có mối liên hệ chặt chẽ với tư vấn viên chuyên nghiệp. Khi cần giải thích quyền lợi, yêu cầu bồi thường,… họ không biết liên hệ ai.

5. Cách tham gia bancassurance một cách thông minh

Để bảo vệ quyền lợi của chính mình, bạn nên:

• • 🧐 Đọc kỹ hợp đồng: Đặc biệt các điều khoản loại trừ, thời gian cam kết, quyền lợi đáo hạn. Hợp đồng, minh họa quyền lợi, bảng điều khoản loại trừ,… nên được giữ lại bản gốc, chụp lại bản mềm, để đảm bảo thông tin minh bạch và có căn cứ khi cần giải quyết tranh chấp.

  • ❓ Yêu cầu nhân viên giải thích rõ ràng: Nếu cần, hãy xin tài liệu minh họa quyền lợi để mang về xem kỹ. Đây là tài liệu quan trọng giúp bạn hiểu được số tiền cần đóng, quyền lợi được bảo vệ, giá trị hoàn lại,… Hãy yêu cầu tư vấn viên giải thích từng con số, từng điều khoản.

  • 🧾 Không ký khi chưa hiểu rõ: Không có gì sai khi bạn nói “Tôi cần thêm thời gian để suy nghĩ”. Nếu bạn nghĩ đây là một khoản tiết kiệm nhưng thực chất là hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, bạn sẽ gặp rủi ro lớn nếu muốn rút tiền sớm. Hãy hỏi thật rõ và thẳng.

  • 📞 Hỏi đường dây chăm sóc khách hàng của công ty bảo hiểm: Trước khi ký, hãy gọi hotline công ty bảo hiểm (thường ghi rõ trên tài liệu) để xác nhận lại thông tin. Điều này giúp tránh việc bị tư vấn sai.

Bancassurance không xấu – vấn đề nằm ở cách triển khai

Bản chất của bancassurance là tốt – giúp người dân dễ tiếp cận hơn với bảo hiểm. Nhưng nếu triển khai thiếu minh bạch, tư vấn không rõ ràng, hoặc dùng các thủ thuật bán hàng gây hiểu nhầm thì dễ dẫn đến mất niềm tin.

👉 Bạn cần tỉnh táo, chủ động đặt câu hỏi, yêu cầu giải thích rõ ràng trước khi quyết định. Khi hiểu đúng, bạn hoàn toàn có thể tận dụng bancassurance như một công cụ bảo vệ tài chính hiệu quả và an toàn cho bản thân và gia đình.